Taksit Faiz Oranı Nasıl Hesaplanır
Kısa cevap: Taksitli bir üründe faiz, kalan anapara üzerinden her ay yeniden işletilir ve eşit taksitler anüite mantığıyla bulunur. Kullanılan faiz oranı hesaplama formülü şudur: Taksit = A × [ i × (1+i)ⁿ ] / [ (1+i)ⁿ − 1 ]. Burada A anapara (kullanılan tutar), i aylık faiz oranı (yüzde değerin 100'e bölünmüş hâli), n ise taksit sayısıdır. Tersten gidip elinizdeki taksit tutarından oranı bulmak da mümkündür; bu, "vade farkı" olarak sunulan gizli maliyetleri ortaya çıkarmanın en pratik yoludur.
Taksitli üründe faiz aylık olarak nasıl işler?
Yaygın yanlış varsayım, faizin toplam borç üzerinden bir kez hesaplanıp taksit sayısına bölündüğüdür. Bankalar ve finansman şirketleri bunun yerine azalan bakiye yöntemini kullanır. Her ay şu sıra izlenir:
- Ay başındaki kalan anapara, aylık faiz oranıyla çarpılır → o ayın faiz tutarı.
- Sabit taksitten bu faiz düşülür → o ayın anapara ödemesi.
- Kalan anapara güncellenir ve süreç tekrarlanır.
Bu yüzden ilk taksitlerde faiz payı yüksek, anapara payı düşüktür; vade sonuna doğru oran tersine döner. Erken kapatmanın avantajı da buradan doğar: kalan anapara azaldıkça üzerinde işleyecek faiz de azalır.
Formüldeki değişkenleri doğru kurmak
- A (anapara): Dosya masrafı, sigorta gibi kalemler peşin kesiliyorsa elinize geçen tutar ile borçlandığınız tutar farklıdır. Karşılaştırmada borçlandığınız tutarı esas alın.
- i (aylık oran): Vitrinlerde genellikle aylık gösterilir. %3,29 → i = 0,0329.
- n (vade): Ay sayısı. Formülde ay ile oran birimi aynı olmalıdır; yıllık oranı aylık vadeyle karıştırmak en sık yapılan hatadır.
Örnek: 50.000 TL, 36 ay, aylık %3,29
(1,0329)³⁶ ≈ 3,2066 olarak hesaplanır. Formüle yerleştirildiğinde:
- Pay: 0,0329 × 3,2066 ≈ 0,1055
- Payda: 3,2066 − 1 = 2,2066
- Katsayı: 0,1055 / 2,2066 ≈ 0,04781
- Taksit: 50.000 × 0,04781 ≈ 2.390 TL; toplam geri ödeme ≈ 86.050 TL
Yani vergiler hariç maliyet, anaparanın yaklaşık %72'si kadardır. Aynı tutar 24 ay vadede istenirse taksit yükselir ama toplam faiz belirgin biçimde düşer; vade–taksit dengesi ihtiyaç kredisi seçiminde kritik karşılaştırma noktasıdır.
KKDF ve BSMV: reklamdaki oran ile ödediğiniz oran
Bireysel kredilerde faiz tutarı üzerinden yasal kesintiler uygulanır. Bu kesintiler taksit içindeki faiz payına eklendiği için gerçek maliyet oranı, ilan edilen nominal orandan yüksek çıkar. Kabaca maliy